Hersiening van damregulasies bevestig ernstige tekortkominge – AfriForum

Die Departement van Water en Sanitasie se aankondiging dat sy voorgestelde regulasies oor die bestuur en beheer van staatsdamme aansienlike hersiening sal ondergaan en aan verdere openbare deelname onderwerp sal word, bevestig dat AfriForum se bekommernisse oor openbare toegang tot damme, private eiendomsreg en die skepping van bestuurstrukture en beheermeganismes, wat moontlik die Departement se wetlike bevoegdhede oorskry, geregverdig was. Dit volg ná wydverspreide openbare teenkanting en ernstige regskwessies wat tydens die konsultasieproses geopper is.

Die feit dat die Departement ook bestaande hulpbronbestuursplanne opgeskort het hang nou saam met hierdie bekommernisse en dui verder daarop dat die huidige raamwerk nie in sy bestaande vorm kan voortgaan nie.

AfriForum het in April vanjaar omvattende formele kommentaar op die regulasies ingedien, gevolg deur aanvullende kommentaar wat voortgespruit het uit die verwarring wat die Departement se eie addisionele “verduidelikings” veroorsaak het. Die organisasie het ook ’n wesenlik soortgelyke weergawe van die regulasies wat in 2023 gepubliseer is, teengestaan.

AfriForum se kernbekommernis was deurgaans dat, terwyl die Departement die regulasies as noodsaaklik bestempel het om infrastruktuur te beskerm en veiligheid op damme te verbeter, die werklike regsuitwerking van die regulasies veel verder sou gaan. Die voorgestelde stelsel sou toegang tot damme en ontspanningsgebruik onder ’n stelsel van staatsgoedkeuring, huurkontrakte en verpligte ooreenkomste plaas, terwyl dit ook onsekerheid oor private eiendomsreg en bestaande wettige gebruike geskep het.

“Niemand betwis dat infrastruktuur beskerm moet word of dat veiligheid op damme belangrik is nie. Die werklike kwessie was altyd of die Departement se voorgestelde oplossing wettig, proporsioneel en behoorlik in lyn met bestaande regte was. Dit is waar die raamwerk egter misluk het,” sê Marais de Vaal, AfriForum se raadgewer vir Omgewingsake.

AfriForum het ook kommer uitgespreek dat die voorgestelde regulasies en gepaardgaande hulpbronbestuursplanne poog om nuwe bestuurstrukture en beheermeganismes te skep wat die bevoegdhede wat kragtens die Nasionale Waterwet aan die Departement verleen is, moontlik oorskry.

Volgens De Vaal demonstreer die Departement se besluit om die raamwerk wesenlik te hersien weereens die belangrikheid van aktiewe openbare deelname en burgerlike toesig.

“Hierdie proses het bewys dat betekenisvolle openbare deelname saak maak. Die publiek, burgerlike organisasies en belanghebbendes het baie tyd en hulpbronne belê om die voorgestelde regulasies te ondersoek en om teenstrydighede en onbedoelde gevolge bloot te lê. Ongelukkig was hierdie proses ’n herhaling van soortgelyke bekommernisse wat reeds in 2023 geopper is,” sê De Vaal.

AfriForum hoop dat die Departement nou die onderliggende motivering vir die regulasies fundamenteel sal heroorweeg eerder as om bloot ’n hersiene weergawe van dieselfde raamwerk te publiseer.

“Die Departement moet verseker dat enige toekomstige regulasies duidelik opgestel, wetlik gegrond en behoorlik in lyn is met bestaande regte en wetgewing. Openbare hulpbronne moet nie weer vermors word deur swak deurdagte regulatoriese voorstelle wat onsekerheid skep en vertroue ondermyn nie,” sê De Vaal.

AfriForum herhaal dat hy redelike en wettige regulering van waterbronne in die openbare belang ondersteun en steeds bereid is om konstruktief deel te neem aan toekomstige konsultasieprosesse.

As jy AfriForum se pogings wil ondersteun om openbare toegang tot waterbronne te beskerm en die regering aanspreeklik te hou, besoek www.afriforum.co.za vir meer inligting.