AfriForum: Parlement se standpunt oor myngoedkeurings verswak omgewingsbeskerming

Die Parlementêre Portefeuljekomitee oor Minerale en Petroleumbronne se voorstel dat tydlyne vir omgewingsmagtigings verkort moet word, kan volgens AfriForum veroorsaak dat korttermyn ekonomiese winste die impak van mynbou op die omgewing en gemeenskappe oorskadu. Dit sal rampspoedige gevolge vir waterbronne, landbougrond en die langtermyn welstand van landelike gemeenskappe inhou.  

Dié voorstel is gemaak in reaksie op die Departement van Minerale Hulpbronne en Energie (DMHE) se inligtingsessie oor die vordering met die implementering van die departement se nuwe mynlisensie- en kadasterstelsel waardeur mynregaansoeke hanteer word.

“Die portefeuljekomitee se voorstel om mynregaansoeke vinniger goed te keur, selfs al verswak dit omgewingsbeskermingsmaatreëls, is merkwaardig gegewe die departement se onvermoë om vir bykans ’n dekade lank die wanfunksionele Suid-Afrikaanse Minerale Hulpbronne Administrasie-stelsel (SAMRAD) daadwerklik te konfronteer. Die vertragings, onbetroubare data, dubbele toekenning van lisensies en korrupsierisiko’s wat SAMRAD veroorsaak het, het deursigtigheid belemmer en belegging in die mynbousektor geknou. Die parlement het min dringendheid getoon om die departement daaroor aan te spreek, maar plaas nou druk op die einste proses wat mynbou-aansoeke aan behoorlike ondersoek onderwerp,” sê Marais de Vaal, AfriForum se raadgewer vir Omgewingsake.

Die departement se bewering dat die nuwe stelsel “tradisionele en kleinskaalse mynbou” sal ondersteun, is net so kommerwekkend. Die Wysigingswetsontwerp op die Ontwikkeling van Minerale Hulpbronne (2025) is steeds in die wetgewende proses en openbare kommentaar is nog nie oorweeg nie, dit ten spyt hanteer die departement die proses as afgehandel. Hierdie minagting vir openbare deelname bevestig AfriForum se vroeëre waarskuwing dat dié wetsontwerp die risiko loop om omgewingsvernietiging en korrupsie onder die dekmantel van formalisering moontlik te maak.

“Die portefeuljekomitee se skielike frustrasie met omgewingsgoedkeuringstydlyne is ironies,” sê De Vaal. “Dieselfde wetgewers wat jare van administratiewe mislukking aanvaar het, wil nou die enigste proses verswak wat die staat dwing om omgewings- en gemeenskapsimpakte in ag te neem.”

“Suid-Afrika kan nie ’n mynbouregime bekostig waar omgewingskontroles ’n afmerk-blokkie-oefening word nie,” voeg De Vaal by.

Volgens De Vaal vernietig swak gereguleerde mynbou reeds waterbronne, landbougrond en ekosisteme waarop die armste landelike gemeenskappe staatmaak. Dit bedreig voedselsekerheid en natuurlike hulpbronne, en plaas langtermynkoste op toekomstige geslagte.

“Behoorlike omgewingsoorsig bestaan ​​om die publiek te beskerm, nie om amptenare te verontrief nie,” sluit De Vaal af.

AfriForum sal voortgaan om enige pogings om omgewingsmagtigingsprosesse te ondermyn, teen te staan. Gemeenskappe word aangemoedig om plaaslike moniteringsstrukture te versterk en deel te neem aan alle openbare deelnameprosesse. Lede van die publiek kan AfriForum se hulp in hierdie verband aanvra by diens@afriforum.co.za.