I-AfriForum kanye ne-Limamlimi Farmers’ Association (LiFA) bahlanganyela ukuqinisekisa ubunikazi benarha
I-AfriForum kanye ne-Limamlimi Farmers’ Association (LiFA) yendawo kaMasipala wangeThembisile Hani bavumelene ukusebenzisana ukuqinisekisa ubunikazi bendawo yabalimi bezamabhizinisi, abasakhulako nabancani endaweni. Lokhu kulandela umhlangano hlangana nehlangano yamalungelo wobuntu nehlangano yabalimi, lapho abalimi baveza khona iintjhijilo zokuba nenarha abaqalene nazo.
Imisebenzi yezemayini engasisemthethweni, ukuthunjwa kwamaplasi begodu, khulukhulu, ukubhalelwa komNyango wezokuLima, ukuThuthukiswa kweeNdawo zemaKhaya, iHlabathi nezeBhoduluko leMpumalanga ukunikela ngeemvumelwano zokuqatjha zesikhathi eside kungenye yeentjhijilo eziqakatheke khulu eziqalene nabalimi. Ukusungulwa kwe-Communal Property Associations (CPAs) kanye nokwabiwa kwendawo okungabonakaliko nokuthandabuzekako kuma-CPA la, indawo ebegade isetjenziswa begodu ihlala abalimi, kusongela ukusebenza kwemisebenzi yokulima begodu sele kuholele ebudloveni.
“Njengabalimi, siragela phambili nokuqalana neentjhijilo ezikulu eziphathelene nokuphatha inarha. Ukubhalelwa komNyango ukuphetha iimvumelwano zokuqatjha zesikhathi eside nathi, nofana, lapho kufanele khona, ukunikela ngemitlolo yobunikazi, kwenza kube budisi khulu kithi ukuthola imali nokutjala imali emisebenzini yethu yokulima. Lokhu kuyatshwenyeka khulu ngombana ezinye zeemvumelwano zethu zokuqatjha zangaphambilini bezifaka hlangana inketho yokuthenga inarha. Inengi labalimi bethu nemindeni yabo sele bahlala emaplasini la begodu balima inarha iminyaka eminengi, okwenza bona kube budisi ukuzwisisa bona kubayini umNyango uragela phambili nokunqabela abalimi abanengi isikhathi eside. Sitshwenyekile godu ngombono wokobana iimvumelwano zokuqatjha, izinto ezifakwako kwezokulima nokufikelela ekusekeleni ngeemali, okufakahlangana imali, iimali zentuthuko kanye namathuba wemalimboleko yezokulima, kesinye isikhathi kusetjenziswa ziimphathiswa zomNyango njengendlela ‘yomvuzo’, kunokobana ziphathwe ngendlela efaneleko, esobala nesemthethweni. Lokhu kudala ubungozi obukhulu bokukhetha, ukusebenzisa kumbi amandla kanye nekohlakalo ekwabiweni kwendawo yokuhlala nokusekelwa kwezokulima. Njenge-LiFA, sithatha umthwalo wokulungisa iintjhijilo zokuba nenarha begodu sikhuthazwa ukusebenzisana ne-AfriForum ekulandeleleni isisombululo esilungileko nesimemeko,” kutjho uKurhula Maluleka, iSekela likaNobhala-Zombelele we-LiFA.
“Kusemtarini bona umNyango awukaqakatheki khulu ngokuvikela abalimi ebunikazini bendawo, nanyana kunezitatimende ezenziwe ngurhulumende odoswa phambili yi-ANC malungana nalokhu. UmNyango uthi iinkontileka angeze zaphethwa nabalimi laba, kodwana iinkontileka sele zenziwe nabambalwa babo. Kuyacaca bona lokhu akuphathwa ngokuya kwemigomo yesenzo sokuphatha esilungileko. Ukukhiqizwa kwezokulima okusimemeko, okuzuzisako kanye nokwakhiwa kwenotho yesikhathi eside kuyame ekuvikelekeni kobunikazi benarha. Kulilungelo ku-AfriForum ukusebenzisana ne-Limamlimi ukusiza ukuqinisekisa ukuqiniseka kwabalimi,” kutjho uBarend Uys, iNhloko yobudlelwano bamasiko nokusebenzisana e-AfriForum.
Ubuzinzolwazi bazo zoke iintjhijilo eziqalene nabalimi endaweni le buyahlanganiswa, ngemva kwalokho kuzokuthathwa amagadango aragela phambili yi-AfriForum ne-LiFA.



