AfriForum kanye neMarch and March yakha kubambisana kwekusebenta njengelicembu kuze kuzuze imimango

Kallie Kriel (English)
Jacinta Ngobese-Zuma

Inhhlango yemalungelo ebantfu i-AfriForum kanye nenhlangano yeMarch and March bahlangene kuze bagcile ekuzuziseni imimango netakhamuti ezingeni leliphansi ngesikhatsi sekuvakashelwa yiMarch and March e-AfriForum mhlaka 18 August 2026. Ngesikhatsi salomhlangano kukhulunywe ngetinsayeya letingakavami, kanye netisombululo letingentiwa nekubambisana. Litsimba leMarch and March, leliholwa ngumsunguli wayo, Jacinta Ngobese-Zuma, lihlangene ne-CEO ye-AfriForum, Kallie Kriel, kanye nelitsimba lelivela kulenhlngano yemalungelo ebantfu.

Jacinta Ngobese-Zuma

Kuhlelwa kwemimango, tinyatselo tekwakha emakhono letihlose kutfutfukisa timo tebantfu tetenhlalo netemnotfo ngalokuhambisana nemtsetfo, kukhutsatwa kwemfundvo yelulwimi lowalumunya kanye nemfundvo lephumelelako, lefinyelelekako, kanye nekutfutfukiswa kwekuhlala ndzawonye ngekuthula, kwabonakala kutindzawo lokungabanjiswana kuto. Ngetulu kwaloko, letinhlangano tivumile kutsi tilandzelele ngekuhlanganyela tindzaba temtsetfo letitsandvwa ngito totimbili kanye nekusekelana etindzabeni letiphatselene nekubusa kwemitsetfo kanye nekulwisana nebugebengu emimangweni, lokufaka ekhatsi kutfutsela kwebantfu kulamanye emave ngalokungekho emtsetfweni.

Ngekusho kwaNgobese-Zuma kubaluleka kwekwakha iNingizimu Afrika lehlangene lesekelwe etimisweni letikhombisa ubuntu, kuhlonipha tinkholelo temasiko netenkholo temimango kanye nekubusa kwemitsetfo kuyintfo lengcwele, futsi timiso letisungulwako kuMarch and March tingemalungelo ebantfu emhlabeni wonkhe kuto tonkhe takhamuti taseNingizimu Afrika, lapho khona imfundvo yemphumelelo iyintfo lebalulekile. LeNhlangano ikholelwa kutsi kufanele kwakhiwe tinhlelo tekucinisekisa kutsi imimango iyabambisana kute hulumende atiphendvulele futsi kucinisekiswe kutsi kubusa kwemtsetfo kuyalandzelwa nguwo wonkhe umuntfu.

Kallie Kriel

“Lenhlangano ikholelwa kutsi imincele lengakavikeleki inemiphumela lemibi kakhulu emnotfweni locekako. Kutsengiselana lokukhulako ngetimphahla letingekho emtsetfweni kutsintsa emabhizinisi futsi kungabangela kulahleka kwemisebenti. Bugebengu buyachubeka nekubhubhisa imimango, futsi tinhlangno tesive kufanele tisebentisane kute tibeke tinhlelo tekucinisekisa kutsi kwakhiwa imimango lephephile. LeNhlangano ikholelwa kutsi inkhohlakalo nekungabi nemakhono kwalabanye, uma kungasibo labanyenti, kuhulumende kudzinga kunakwa lokuphutfumako kanye nekubambisana kwetinhlangano letehlukahlukene letisekelwe emmangweni leticondziswa tinshisekelo tetepolitiki, kubaluleke kakhulu ekucedzeni kungabi namtsetfo.”

“Lenhlangano ikholelwa kutsi budlelwane lobunemphilo emkhatsini waletinhlangano letimbili bucabangela kutsi ngesikhatsi tihlanganyela tindzaba letinyenti letinetinshisekelo letifanako kuto, kukhona netindzaba letitawuphikisana kuto. Ngako-ke lobudlelwane busekelwe ekuhloniphaneni, lapho khona totimbili letinhlangano tivumelana ekutseni titawuphelelisana futsi tiphikisane ngenhloso yekwakha iNingizimu Afrika lenebunye leyemukela kwehlukahlukana,” kusho Ngobese-Zuma.

Kriel ugcizelele kutsi i-AfriForum vele ibambisana netinhlangano letinyenti kanye nemimango lehlanganyela kutinikela kwayo ekwakheni likusasa lelihlukile lebantfu balelive. “Umuntfu angakhetsa kubambisana natsi lapho sivumelana khona futsi lapho sihlanganyela khona tintfo letifanako. Angeke sivumele kwehlukana etindzabeni letitsite kutsi kume endleleni yekubambisana lokutawuzuzisa bantfwana betfu. Kukhona tikhatsi lapho kudzingeka khona kutsi sibhikishe ngenca yekwehluleka kwahulumende, kepha kubaluleke kakhulu kutsi sisebentise tandla tetfu kuze sakhe likusasa lesilifunako. I-AfriForum inesifiso sekuhlanganyela ngekutfobeka nangalokuvulekile loko lokusisebentele naloko lokungakasisebenteli kuleminyaka lengu-20 leyendlulile njengoba sakha lenhlangano siyisusa phansi idzimate ifike emalungwini langu-300 000. Sibheke phambili ekusebentisaneni neMarch and March emetameni wayo yekusungula inhlangano legcile emmangweni lengakhona kwenta ncono timphilo tebantfu labavamile kusukela phansi,” kusho Kriel.

Ngesikhatsi salomhlangano, kukhulunywa ngetinsayeya letehlukahlukene letivela ngekwehluleka kwahulumende, lokufaka ekhatsi kubhidlita ngemphumelelo kulawulwa kwemincele kanye nekuvikela bugebengu lokungakeneli, lokushiya imimango ihlale isengotini yebugebengu. Kwehluleka kweluhlelo lwemfundvo yemmango kwaba ngulesinye sihloko lesibalulekile lobekucocwa ngaso.

Siphindze sacoca ngetisombululo letingase tibe khona imimango lengatitfutfukisa futsi itisebentise, kanye nematfuba ekubambisana. Loku kufaka ekhatsi tindlela tekulungiselela imimango nekutfola tindlela letisemtsetfweni tekutfutfukisa kuphepha emimangweni. Kutfutfukisa kwetekulima, kulondvolotwa kwaloko wena longiko nemagugu, imfundvo, kuceceshwa kanye nekutfutfukiswa kwemakhono, nako kwacocwa ngako njengetindzawo lapho khona imimango ingadlala indzima leyakhoko.

Ngekusho kwa-Barend Uys, Inhloko Yekuchumana Kwekusebentisana Nemasiko Kanye Nekubambisana ku-AfriForum, i-AfriForum yakha budlelwane lobuhle futsi ibambisana netinhlangano kanye nemimango yemasiko lasekelwe ekubambisaneni kanye nekuhloniphana. “Senta lomsebenti ngoba sikholelwa kutsi loku kubalulekile ekucinisekiseni kutsi yonkhe imimango kulelive iyaphila ngekuphumelela, ngekuthula. Umsebenti wetfu ugcile esigabeni lesiphansi, ngako-ke sivumelana kakhulu netinsayeya letibukene nebantfu labavamile, kanye nebaholi besintfu kanye nemimango yabo. Ummango ngamunye, inhlangano nemholi lokhetsa kutsatsa umtfwalo ngenca yelikusasa lawo futsi ufake sandla ekwakheni likusasa lelihle lebantfwana betfu, ngalokusekelwe etimisweni letivakalako temasiko letifaka ekhatsi imindeni lenemphilo, umtfwalo, luvelo nenhlonipho kanye nembono lohlanganyelwe, kuyintfo lebalulekile kitsi. Kungako i-AfriForum seyivele ingene etivumelwaneni tekubambisana futsi isebenta, emkhatsini walabanye, nema-AmaBhele KaJamangile, Barolong Boo Seleka, Batlharo Boo Tokwana Ba Ga Masibi, Batlokoa Ba Mota, Batlharo Ba Ga Motlhware, Vulamehlo Kusile Organisation kanye neBaholi Bebukhosi BaseNingizimu Afrika (ROLESA),” kuchaza Uys.

“Tinchubomgomo tahulumende letingasikahle kanye nemibono lephelelwe sikhatsi kungumsuka wetinsayeya letinyenti letibukene nemimango esifundzeni sonkhe se-SADC. Hulumende loholwa yi-ANC akenti lutfo kukhutsata emave kulesifundza kutsi emukele tinchubomgomo letitawenta ncono timo emaveni awo futsi anciphise kungena lokungekho emtsetfweni eNingizimu Afrika. Ecinisweni, ngaletinye tindlela i-ANC ilandzela imigomo lebhubhisako lefanako, lefaka sandla kuto tona letinkinga lesibhekene nato lapha ekhaya. Kuyacaca kutsi i-ANC kanye nahulumende loyiholako ababeki kucala tintfo letifunwa takhamuti, kepha tintfo tabo kanye naleto tebalingani babo betepolitiki kanye nemibono. Labo labafuna kubona likusasa lelihle le-Afrika leseningizimu kutawudzingeka kutsi bente bohulumende batiphendvulele ngesikhatsi baphindze futsi batsatsa umtfwalo wekwakha lelo kusasa,” kwephatsa Kriel.

I-AfriForum anye neMarch and March icinisekisa kutsi tintfo letifunwa yimimango netakhamuti kufanele ngaso sonkhe sikhatsi tilandzelwe ngekuthula nangekhatsi kweluhlaka lwemtsetfo, nekutsi budlova nekwesabisa kute indzawo kulemetamo.

Become a member

Make a donation

Similar Posts

#OnsSalSelf, Veiligheid, Magsmisbruik