{"id":118205,"date":"2026-08-17T06:08:55","date_gmt":"2026-08-17T06:08:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/?p=118205"},"modified":"2026-08-17T06:09:23","modified_gmt":"2026-08-17T06:09:23","slug":"shelani-mulenzhe-kha-nndwa-ya-u-lwela-shango-mbilu-na-muya-wa-zwitshavha-zwa-mvelele-afriforum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/shelani-mulenzhe-kha-nndwa-ya-u-lwela-shango-mbilu-na-muya-wa-zwitshavha-zwa-mvelele-afriforum\/","title":{"rendered":"Shelani mulenzhe kha nndwa ya u lwela shango, mbilu na muya wa zwitshavha zwa mvelele \u2013 AfriForum"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AfriForum i khou ita khuwelelo kha zwitshavha zwa mvelele, Khoi-San na zwi\u1e45we zwitshavha zwa mvelele na zwa lutendo uri vha \u1e71anganele kha nndwa ya u tsireledza pfanelo dza mvelele na zwigwada na u khwa\u1e71hisedza uri zwi a swikelelwa nga vhu\u1e13alo. Hezwi zwi tevhela u \u1e4betshedzwa ha vhupfiwa ho \u1e71an\u1e13avhuwaho nga AfriForum nga ha Mulayotibe wa Vhurangaphan\u1e13a ha Mvelele na Khoi-San nga \u1e3da 14 \u1e70hangule.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kha zwi\u1e45we zwazwo, \u1e71halutshedzo dza AfriForum dzi ombedzela u pfukwa ha pfanelo dza mavu dza zwitshavha zwa mvelele; maan\u1e13a o kalulaho na a songo teaho o \u1e4bewaho vhaofisiri vha muvhuso; u sa pfesesa mulayo wa mvelele une wa shumiswa \u1e4bamusi na u kumbuludzea hawo; u rangiswa ha madzangalelo a muvhuso ngeno madzangalelo a tshitshavha na zwithu zwa ndeme zwi tshi khou litshelelwa na u dzhielwa fhasi; na mihumbulo ya muvhuso na ya muthu nga e\u1e71he ine ya tikedza mulayo, ine ya hanedzana na mavhonele a shango na zwilinganyo zwa zwitshavha zwa mvelele na zwa Khoi-San, khathihi na zwi\u1e45we zwitshavha zwa mvelele.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U ya nga Vho-Barend Uys, \u1e70hoho ya Vhushaka ha Mvelele na tshumisano kha AfrioFrum, mulayo uyu nga tshivhumbeo tshawo tsha zwino u ita uri mulangavun\u1e13u a kone u shandukisa fhethu hune tshitshavha tsha mvelele tsha vha na maan\u1e13a hu sa londwi uri khoro ya mvelele ya tshitshavha i a tendelana nazwo kana hai.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cZwino tshitshavha tsha mvelele, u ya nga Khethekanyo 20 ya Mulayo wa u Khwinisa Pfanelo dza Vhu\u1e4be ha Mavu wa 112 wa 1991, tshi nga humbela minisi\u1e71a o nangiwaho uri a fhirisele kha tshitshavha mavu ane a vha atsho ane tsha vha na maan\u1e13a khao. Vhunzhi ha mavu a zwitshavha zwa mvelele a tshe zwan\u1e13ani zwa muvhuso u itela zwenezwo zwitshavha. Ngoho ndi ya uri muvhuso a u khou ita vhu\u1e13idini vhu pfalaho ha u shumisa mulayo uyu une wa vha hone u fhirisela mavu a zwitshavha khazwo. Nga zwenezwo, wonoyu mulayo u pfuka nga ho livhaho pfanelo dza mavu na vhu\u1e4be ha mavu a zwitshavha zwa mvelele,\u201d vha ralo Vho-Uys.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cTshiimo tsha zwino tshi sumbedza n\u1e13ila i sa \u1e71honifhei ye muvhuso wa sedzana nayo na ndivho dzawo malugana na vhu\u1e4be ha mavu kha shango. Zwi dovha zwa khwa\u1e71hisedza uri ndi ngani zwitshavha na vhadzulapo vha tshi tea u lwisana na Mulayo wa u Dzhielwa Thundu, sa zwine Afriform ya khou ita zwone zwa zwino.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AfriForum i tenda uri mulayo uyu u kwama mbilu na muya wa zwitshavha zwa mvelele na zwa vha Khoi-San, khathihi na zwi\u1e45we zwitshavha zwa mvelele na u bvela phan\u1e13a hazwo na u bvelela hazwo sa zwitshavha zwa mvelele.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cZwi a vhilaedzisa uri Mulayotibe u dzhiela fhasi pfanelo dza mvelele na zwigwada dza zwitshavha, nga n\u1e13ila ye zwa khwa\u1e71hisedzwa ngayo na kha Thendelonzwiwa ya Afrika nga ha Pfanelo dza Vhathu na Vhathu na N\u1e13ivhadzo ya Mbumbano ya Dzitshaka nga ha Pfanelo dza Vhathu vha Mvelele (UNDRIP), ye Afrika Tshipembe \u1e3da i saina; u \u1e4bea muvhuso maan\u1e13a; na u xelelwa nga tshikhala tsha u thoma muhanga wa mulayo une wa \u1e13o ita uri zwi lelutshele zwitshavha u \u1e13ikhethela vhumatshelo hazwo, sa zwe zwa \u1e4betshedzwa zwone kha Khethekanyo ya 235 ya Ndayotewa, na u \u1e13idzhiela tsheo nga ha vhumatshelo havho,\u201d vha ralo Vho-Uys.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMulayo u kwamaho zwitshavha zwa mvelele na vhurangaphan\u1e13a hazwo u tea u rangisa phan\u1e13a zwitshavha zwa mvelele na zwilinganyo zwazwo, n\u1e13ila ine vha tshila ngayo, n\u1e13ila ine vha dzhia ngayo \u1e3difhasi na u vhea zwithu zwa ndeme phan\u1e13a. Nga zwenezwo, AfriForum i ita khuwelelo nga u \u1e71avhanya kha zwitshavha zwo\u1e71he zwa mvelele uri zwi dzudzanye na u \u1e13ikhwa\u1e71hisa na u shumisana u itela u vhona uri hu na vhumatshelo havhu\u1e13i ha zwitshavha zwo\u1e71he kha shango.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/20260814-AfriForum-Written-comments-on-Traditional-and-Khoi-San-Leadership-Bill-2026.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Embed of 20260814-AfriForum-Written comments on Traditional and Khoi-San Leadership Bill 2026.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-2c9751e1-78f5-4b99-a0e7-3e9984d953a8\" href=\"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/20260814-AfriForum-Written-comments-on-Traditional-and-Khoi-San-Leadership-Bill-2026.pdf\">20260814-AfriForum-Written comments on Traditional and Khoi-San Leadership Bill 2026<\/a><a href=\"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/20260814-AfriForum-Written-comments-on-Traditional-and-Khoi-San-Leadership-Bill-2026.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-2c9751e1-78f5-4b99-a0e7-3e9984d953a8\">Download<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AfriForum i khou ita khuwelelo kha zwitshavha zwa mvelele, Khoi-San na zwi\u1e45we zwitshavha zwa mvelele na zwa lutendo uri vha&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":110,"featured_media":116907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[11190,11162],"tags":[],"class_list":["post-118205","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-intercultural-cooperation","category-media-statements"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":11190,"label":"Intercultural cooperation"},{"value":11162,"label":"Media statements"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Barend-Uys-AfriForum-1024x680.jpeg",1024,680,true],"author_info":{"display_name":"AfriForum","author_link":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/author\/meganswart\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":11190,"name":"Intercultural cooperation","slug":"intercultural-cooperation","term_group":0,"term_taxonomy_id":11190,"taxonomy":"category","description":"","parent":11162,"count":159,"filter":"raw","cat_ID":11190,"category_count":159,"category_description":"","cat_name":"Intercultural cooperation","category_nicename":"intercultural-cooperation","category_parent":11162},{"term_id":11162,"name":"Media statements","slug":"media-statements","term_group":0,"term_taxonomy_id":11162,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":3022,"filter":"raw","cat_ID":11162,"category_count":3022,"category_description":"","cat_name":"Media statements","category_nicename":"media-statements","category_parent":0}],"tag_info":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/110"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118205"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118206,"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118205\/revisions\/118206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.artikels.afriforum.co.za\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}