I-AfriForum igxeka uMnyango ngokwehluleka ukudlulisela umhlaba emphakathini waseDennilton
I-AfriForum ifune izimpendulo eMnyangweni Wezokuguqulwa Kwesimo Sokuba Nabanikazi Bomhlaba Nokuthuthukiswa Kwezindawo Zasemakhaya eLimpopo ngomhla ka-25 Agasti, ngemuva kokuba uMnyango uhlulekile ukuletha umbiko ngenqubekelaphambili yokudluliselwa komhlaba kumalungu e-Dennilton Landowners Association. Lesi sinyathelo silandela ukuxhumana okwenziwa yinhlangano yamalungelo omphakathi mayelana nalolu daba ngo-Ephreli nangoMeyi kulo nyaka, ngemuva kokuba iNhlangano Yabanikazi Bomhlaba icele ukwesekwa yi-AfriForum. Izicelo zokuqala zokudluliselwa komhlaba zafakwa emuva ngoJulayi 2017, kodwa akukho ntuthuko ebonakalayo eyenziwe kusukela ngaleso sikhathi. Abanikazi bomhlaba bacela ukuthi umhlaba wabo udluliselwe kubona ngokuhambisana noMthetho i-Land Titles Adjustment Act 111 ka-1993.
“Amalungu e-Dennilton Landowners Association abhekene nezinselele ezinkulu ngenxa yokuthi awanazo izincwadi zobunikazi bemihlaba yawo. Njengamanje uyaqhubeka umsebenzi wokufakwa kwamapayipi amanzi kanye nokwakhiwa kwesikhungo samandla elanga, kodwa ukungabi nazo izincwadi zobunikazi kuholela ekwephulweni kwamalungelo abanikazi bomhlaba. Baphinde babhekane nezinselele ezibangelwa ukuhlala ngokungemthetho endaweni yabo yomphakathi, futhi bakhathazekile ngokudluliselwa kwempahla kubantu abangenalo ilungelo elisemthethweni layo,” kusho uBarend Uys, iNhloko yoBudlelwano Bezamasiko Nokubambisana kwa-AfriForum.
Indlela uMnyango oziphatha ngayo iphakamisa imibuzo enzima mayelana nokuzibophezela kukahulumeni oholwa yi-ANC emalungelweni empahla kanye nobunikazi bomhlaba. U-Uys uthi lo mphakathi usulinde cishe iminyaka eyishumi ukuthi umhlaba wawo udluliselwe kuwo. “Izenzo zikhuluma kakhulu kunamazwi, kusobala ukuthi iziphathimandla azizimisele ngempela ngelungelo lalezi zakhamuzi lokuba nomhlaba wazo. Lokhu kuqinisekisa ukukhathazeka okukhulu kwe-AfriForum mayelana nemizamo eqhubekayo kahulumeni yokunika izikhulu emazingeni ahlukene kahulumeni amandla okuthatha impahla ngaphandle kwesinxephezelo.”
Ngokusho kuka-Uys, ukwehluleka kweziphathimandla ukusebenzisa kahle imithetho ekhona yokudlulisela umhlaba kubantu ngabanye nasemiphakathini kuyinto ekhathazayo. “Uhulumeni uyahluleka futhi ukusebenzisa uMthetho i-Upgrading of Land Tenure Rights Act 112 ka-1991, kanti sekwenziwe imizamo eminingana yokuchitha lo Mthetho. Lokhu kwenzeka yize lo Mthetho ufaneleke kakhulu ekudluliseleni umhlaba emiphakathini yendabuko. Kusobala ukuthi uhulumeni oholwa yi-ANC uvimba ngamabomu ukudluliselwa komhlaba ngenhloso yokuzama ukulawula imiphakathi ngendlela engafanele,” kusho yena.
I-AfriForum inxusa imiphakathi yendabuko kanye neminye ukuba iqalise inqubo yokudluliselwa komhlaba ngokuhambisana nalo mthetho, ukuze kuvikelwe umhlaba wayo ngenhloso yokuzuzisa izizukulwane ezizayo.
“Ukuba ngumnikazi womhlaba ngasese kuyisihluthulelo sokwakha ukuchuma,” kuphetha u-Uys.



